Từ ngày 1/7/2026, mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của chủ hộ kinh doanh sẽ có thay đổi đáng chú ý. Theo quy định mới, chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc có thể đóng từ 632.500 đồng đến 12,65 triệu đồng mỗi tháng, tùy theo mức tiền lương làm căn cứ đóng do người tham gia lựa chọn.
Chính sách này được xem là bước thay đổi quan trọng trong việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, đưa nhóm chủ hộ kinh doanh — vốn trước đây phần lớn tham gia theo hình thức tự nguyện hoặc chưa tham gia — vào hệ thống an sinh bắt buộc. Điều này không chỉ tạo thêm nghĩa vụ tài chính hằng tháng, mà còn mở ra cơ hội để chủ hộ kinh doanh được bảo đảm quyền lợi lâu dài khi về già, ốm đau hoặc gặp rủi ro trong cuộc sống.
Mức đóng thấp nhất là 632.500 đồng/tháng
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng. Đây là căn cứ quan trọng để xác định mức tham chiếu khi tính đóng BHXH.
Theo quy định, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, nhưng mức này không được thấp hơn mức tham chiếu và không được cao hơn 20 lần mức tham chiếu.
Như vậy, mức tiền lương thấp nhất để đóng BHXH là 2.530.000 đồng/tháng. Với tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 25%, số tiền tối thiểu chủ hộ kinh doanh phải đóng là:
2.530.000 đồng x 25% = 632.500 đồng/tháng
Ở chiều ngược lại, mức tiền lương cao nhất làm căn cứ đóng là 20 lần mức tham chiếu, tương đương:
2.530.000 đồng x 20 = 50.600.000 đồng/tháng
Khi đó, mức đóng BHXH cao nhất là:
50.600.000 đồng x 25% = 12.650.000 đồng/tháng
Chủ hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì?
Việc tham gia BHXH bắt buộc đồng nghĩa với việc chủ hộ kinh doanh cần chủ động rà soát tình trạng đăng ký kinh doanh, xác định mình có thuộc diện tham gia hay không, đồng thời lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng phù hợp với khả năng tài chính.
Với những hộ kinh doanh nhỏ, mức đóng tối thiểu 632.500 đồng/tháng có thể là khoản chi cần tính toán trong kế hoạch kinh doanh. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ an sinh, khoản đóng này giúp chủ hộ từng bước tích lũy thời gian tham gia BHXH để có cơ hội hưởng lương hưu khi đủ điều kiện.
Đây là điểm đáng chú ý, bởi nhiều chủ hộ kinh doanh hiện nay hoạt động độc lập, không có hợp đồng lao động, không có doanh nghiệp đứng ra đóng bảo hiểm. Khi về già hoặc mất khả năng lao động, nếu không có BHXH, họ dễ rơi vào tình trạng không có nguồn thu ổn định.
Không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là quyền lợi lâu dài
BHXH bắt buộc không chỉ là khoản đóng hằng tháng, mà còn gắn với các quyền lợi an sinh quan trọng. Khi tham gia đủ điều kiện, chủ hộ kinh doanh có thể được hưởng các chế độ theo quy định như hưu trí, tử tuất và các quyền lợi liên quan khác.
Trong bối cảnh số lượng hộ kinh doanh tại Việt Nam rất lớn, việc mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống an sinh xã hội bao phủ rộng hơn, giảm tình trạng người lao động tự do, người kinh doanh cá thể không có lương hưu khi hết tuổi lao động.
Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế, cơ quan chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn rõ ràng về đối tượng phải tham gia, phương thức đóng, hồ sơ thủ tục và quyền lợi được hưởng. Bên cạnh đó, cần có cách triển khai linh hoạt để tránh tạo áp lực quá lớn cho các hộ kinh doanh nhỏ, doanh thu thấp hoặc mới thành lập.
