CKS.VN

Quên, khóa mã PIN chữ ký số: mở khóa thế nào?

Sáng ngày cuối hạn nộp tờ khai, bạn cắm token vào máy, gõ mã PIN như mọi lần thì phần mềm báo sai. Gõ lại vẫn sai. Thêm lần nữa thì thiết bị khóa hẳn. Hoặc bạn vừa nhận bàn giao từ kế toán cũ, token còn đó mà mã PIN không ai nhớ.

Quên, khóa mã PIN chữ ký số: mở khóa thế nào?

Nói gọn là đừng thử thêm. Token đã khóa thì không có cách nào đoán ra mã. Việc của bạn là tìm đúng nhà cung cấp đã cấp chứng thư trong thiết bị rồi xin mã mở khóa qua công cụ hoặc kênh hỗ trợ của họ. Mã này thường về email hoặc số điện thoại đã đăng ký. Bài này nói về USB Token của doanh nghiệp và cá nhân. Mật khẩu ký từ xa hay mật khẩu các cổng thuế, bảo hiểm là chuyện khác, xem ngay phần dưới để khỏi gọi nhầm nơi.

Trước hết, bạn đang quên mật khẩu nào?

Người ta hay gọi chung là "mật khẩu chữ ký số", nhưng thực tế có ba thứ khác nhau, mỗi thứ một nơi quản lý. Xác định sai là gọi sai nơi.

LoạiNhận ra bằng cách nàoAi xử lý
Mã PIN của USB TokenHộp thoại hiện ra lúc bấm ký, khi token đã cắm vào máyNhà cung cấp chữ ký số đã cấp chứng thư trong thiết bị
Mật khẩu tài khoản ký từ xaĐăng nhập ứng dụng trên điện thoại hoặc trang quản lý của dịch vụ ký từ xa, không có thiết bị nào cắm vào máyNhà cung cấp dịch vụ ký từ xa, qua chức năng quên mật khẩu của ứng dụng
Mật khẩu cổng nghiệp vụMàn hình đăng nhập của cổng thuế điện tử, bảo hiểm xã hội, hải quan, phần mềm hóa đơnĐơn vị vận hành cổng hoặc phần mềm đó, không dính gì tới thiết bị ký

Từ đây trở xuống chỉ nói về dòng đầu tiên. Còn nếu doanh nghiệp đang tính bỏ hẳn token để chuyển sang ký từ xa thì đọc bài nâng từ token sang ký từ xa.

Vì sao token tự khóa?

Token được làm ra để tự khóa sau vài lần nhập sai liên tiếp. Khóa bí mật nằm trong thiết bị chỉ được phép ở trong tay người ký, và nếu cho thử thoải mái thì ai nhặt được token cũng dò ra mã.

Bao nhiêu lần thì khóa? Chỗ này mỗi hãng một khác, mỗi đời thiết bị cũng có thể khác. Trang hỗ trợ của Viettel-CA chẳng hạn ghi gõ sai mật khẩu 3 lần là token bị khóa, và dặn tắt chế độ gõ tiếng Việt trước khi đổi mật khẩu. Đừng lấy con số của hãng này áp cho token hãng khác. Xem tài liệu kèm thiết bị hoặc hỏi nhà cung cấp trước khi gõ thêm.

Nhiều khi không phải quên hẳn mà là gõ đúng nhưng máy nhận sai, do bộ gõ tiếng Việt hoặc Caps Lock đang bật. Cũng có khi vì dùng chung, một người đổi mã rồi không báo lại.

Mở khóa mã PIN chữ ký số theo thứ tự này

Sơ đồ 6 bước mở khóa mã PIN chữ ký số USB Token khi quên hoặc nhập sai nhiều lần
  1. Dừng tay, đừng gõ thử nữa. Token chưa khóa thì mỗi lần sai là thêm một bước tới ngưỡng khóa, còn đã khóa rồi thì gõ tiếp cũng vô ích.
  2. Xem token của hãng nào. Tên hãng in trên vỏ và có trong chứng thư. Tiện tay ghi luôn số sê-ri thiết bị, đừng nhầm với số hiệu chứng thư, cùng mã số thuế hoặc số giấy tờ của người hay đơn vị đứng tên.
  3. Mở phần mềm quản lý token của hãng xem máy có nhận thiết bị không. Không thấy thì xử lý chuyện đó trước, ở mục "Khi máy không nhận token" bên dưới.
  4. Gửi yêu cầu mở khóa đúng kênh của hãng. Có hãng làm bằng công cụ cài trên máy, có hãng làm trên trang web, có hãng phải qua bộ phận hỗ trợ.
  5. Nhận mã mở khóa rồi nhập theo đúng kênh hãng hướng dẫn. Thường mã về email hoặc số điện thoại đã đăng ký. Email, số điện thoại đó mà đã cũ thì phải cập nhật với nhà cung cấp trước.
  6. Mở khóa xong, đổi ngay sang mã PIN của riêng bạn. Công cụ có thể trả token về một mật khẩu do hãng đặt sẵn, để nguyên như vậy thì cũng như không khóa. Đổi xong, ký thử một tệp không quan trọng.

Coi như xong việc khi phần mềm quản lý token nhận mã mới, chứng thư bên trong vẫn đúng tên đơn vị, còn hạn, và tệp ký thử kiểm tra được.

Viettel-CA và VNPT-CA hướng dẫn thế nào

Hai hãng này có hướng dẫn công khai. Giao diện có thể đã đổi, cứ nhìn màn hình thực tế mà làm.

Viettel-CA

Viettel-CA có công cụ tên "Viettel-CA User Tool", dùng cho đúng trường hợp quên mã PIN hoặc bị khóa do nhập sai nhiều lần. Tài liệu của hãng ghi máy phải có mạng và cài Java 7 hoặc 8. Cắm token, mở công cụ, chọn USB Token cần mở khóa rồi nhấn "Quên mật khẩu". Công cụ hỏi bạn là khách hàng cá nhân hay tổ chức, doanh nghiệp, sau đó cho chọn nhận mã qua email hay số điện thoại. Mã gồm 8 số, nhập ở thẻ "Mở khóa USB Token". Mở khóa xong, công cụ báo mật khẩu mới do hãng đặt, nhớ đổi ngay. Email, số điện thoại không còn đúng thì trong công cụ có sẵn mục "Thay đổi thông tin liên hệ".

VNPT-CA

Trên trang của VNPT-CA có khung "Quên mật khẩu Token" gồm hai mục, làm theo thứ tự. Mục "Gửi yêu cầu mở khóa Token" mở ra trang yêu cầu mở khóa, có ô Email cùng các dòng nhận diện thiết bị và chứng thư như Serial thiết bị, Loại thiết bị, Nhà cung cấp, Driver thiết bị, Serial chứng thư số, Tên chủ chứng thư. Điền các ô đang hiện, trang đòi xác thực thêm thì làm theo hướng dẫn trên đó. Nhận được mã kích hoạt qua email thì sang mục "Mở khóa Token", nhập mã rồi nhấn "Mở khóa".

Các hãng khác như FPT, BKAV, EFY, CA2, NewCA, VinaCA mỗi nơi một công cụ riêng. Cứ gọi đúng nơi đã cấp chứng thư là được. Riêng token CA2 thì thueaz.com có sẵn bài cách đổi mã PIN và mở khóa CA2 Token.

Khi máy không nhận token thì khoan nghĩ tới mã PIN

Máy báo "không tìm thấy thiết bị" hay "không có chứng thư" là chuyện khác hẳn với khóa mã PIN, dù kết quả giống nhau là không ký được. Thử lần lượt mấy việc sau để khoanh vùng.

  • Cắm token thẳng vào cổng USB của máy, đừng qua bộ chia. Không được thì đổi cổng khác.
  • Mở phần mềm quản lý token của hãng. Thấy tên thiết bị và chứng thư là máy đã nhận. Chưa thấy thì xem trình điều khiển đã đúng dòng token chưa, máy có đang chặn USB không.
  • Cài lại bộ cài của đúng hãng, đúng đời thiết bị, lấy từ kênh chính thức của nhà cung cấp.
  • Đem sang một máy khác đã cài đúng bộ cài để thử.
Bảng kiểm 4 việc cần làm khi máy tính không nhận USB Token chữ ký số

Máy khác có bộ cài phù hợp mà vẫn không nhận thì nhờ nhà cung cấp kiểm tra thiết bị. Họ xác định phải thay hoặc cấp lại thì mới làm thủ tục, xem bài mất token: cấp lại, thu hồi và phương án ký dự phòng.

Mấy chỗ hay làm sai

Đừng nhờ ai ngoài nhà cung cấp "mở hộ". Chỉ gửi yêu cầu qua công cụ hoặc kênh hỗ trợ chính thức của họ rồi tự nhập mã nhận được. Mã mở khóa, mã PIN không đưa cho người lạ.

Chỗ dễ kẹt là email, số điện thoại đăng ký lại của người đã nghỉ việc. Mã mở khóa sẽ chạy về người đó. Nhân sự thay đổi thì báo nhà cung cấp cập nhật thông tin liên hệ ngay, đừng đợi tới lúc token khóa mới lo.

Và đừng để đến ngày nộp hồ sơ mới xử lý. Mở khóa nhanh hay chậm còn tùy quy trình từng hãng. Công ty nên có người thứ hai biết cách làm, kèm quy định bàn giao thiết bị cho rõ.

Câu hỏi thường gặp

Mở khóa xong có phải mua lại chữ ký số không?

Theo quy trình đặt lại mã PIN mà Viettel-CA và VNPT-CA công bố thì không, bạn mở khóa ngay trên token đang có. Thiết bị hay chứng thư gặp lỗi khác thì nhà cung cấp kiểm tra riêng.

Tôi tự mở được không hay phải gọi tổng đài?

Tự làm được nếu hãng có công cụ tự phục vụ và email, số điện thoại đăng ký vẫn do bạn giữ. Không nhận được mã thì phải liên hệ nhà cung cấp.

Gọi nhà cung cấp thì cần chuẩn bị gì?

Tên và mã số thuế của đơn vị, hoặc số giấy tờ nếu là cá nhân, kèm số sê-ri thiết bị. Trường hợp phải đổi email, số điện thoại thì giấy tờ do từng nhà cung cấp quy định.

Căn cứ và bước tiếp theo

Cập nhật ngày 17/11/2026. Căn cứ: khoản 3 Điều 22 Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (điểm c và điểm e, về kiểm soát dữ liệu và phương tiện tạo chữ ký số); trang hỗ trợ của Viettel-CA "Hướng dẫn reset mã PIN cho USB Token" (ghi ngày 02/12/2025) và mục hỏi đáp về mật khẩu USB Token; trang "Yêu cầu mở khóa token" và "Mở khóa token" của VNPT-CA. Số lần nhập sai và quy trình của các hãng khác chưa được đối chiếu.

Token đã cũ hoặc chứng thư sắp hết hạn thì xem luôn các gói đăng ký, gia hạn ở trang bảng giá chữ ký số CKS.VN.