Công ty nhận một công văn PDF từ sở. Mở bảng chữ ký ra, tổ chức cấp chứng thư không phải cái tên nào trong số các nhà cung cấp chữ ký số vẫn chào hàng doanh nghiệp. Kế toán hỏi: chữ ký này có thật không, và công ty mình có mua được loại đó không?

Nhiều khả năng đó là chữ ký số chuyên dùng công vụ, loại công ty tư nhân không mua được. Còn văn bản có thật hay không thì phải kiểm tra chứng thư và chữ ký rồi mới kết luận. Luật Giao dịch điện tử 2023 phân biệt hai loại chữ ký số theo phạm vi sử dụng. Loại công cộng do các tổ chức có giấy phép cung cấp cho doanh nghiệp, cá nhân. Loại chuyên dùng công vụ cấp cho cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức, viên chức qua hệ thống của Ban Cơ yếu Chính phủ. Doanh nghiệp tư nhân dùng loại công cộng, loại kia chỉ cần biết cách kiểm tra khi nhận văn bản.
Luật chia hai loại chữ ký số thế nào?
Khoản 1 Điều 22 Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 phân loại chữ ký điện tử theo phạm vi sử dụng. Trong đó có hai loại chữ ký số.
- Chữ ký số công cộng là chữ ký số được sử dụng trong hoạt động công cộng và được bảo đảm bởi chứng thư chữ ký số công cộng.
- Chữ ký số chuyên dùng công vụ là chữ ký số được sử dụng trong hoạt động công vụ và được bảo đảm bởi chứng thư chữ ký số chuyên dùng công vụ.
Khác nhau nằm ở chứng thư đứng sau chữ ký, tức ở chỗ ai cấp và cấp cho ai. Kỹ thuật ký thì cùng một nguyên lý cặp khóa, đã giải thích ở bài chữ ký số là gì.
Ngoài đời còn nhiều cách gọi khác như chữ ký số Chính phủ, chữ ký số Ban Cơ yếu, chữ ký số cơ yếu. Tất cả đều chỉ loại chuyên dùng công vụ.
Đặt chữ ký số công cộng và chuyên dùng công vụ cạnh nhau
| Tiêu chí | Chữ ký số công cộng | Chữ ký số chuyên dùng công vụ |
|---|---|---|
| Dùng cho | Hoạt động công cộng: giao dịch của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân | Hoạt động công vụ |
| Ai cấp chứng thư | Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng, phải có giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy | Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng công vụ. Theo khoản 4 Điều 3 Nghị định 68/2024/NĐ-CP, đó là Cục Chứng thực số và Bảo mật thông tin trực thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ |
| Cấp cho ai | Thuê bao là cơ quan, tổ chức, cá nhân giao kết hợp đồng với nhà cung cấp | Cơ quan, tổ chức, cá nhân theo khoản 1, khoản 2 Điều 2 Nghị định 68/2024/NĐ-CP, có văn bản đề nghị của cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp |
| Thời hạn chứng thư của thuê bao | Tối đa 03 năm | Cấp mới tối đa 05 năm, gia hạn tối đa 03 năm |
| Nghị định hướng dẫn | Nghị định 23/2025/NĐ-CP, đã được Nghị định 15/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung | Nghị định 68/2024/NĐ-CP |
| Quản lý nhà nước | Bộ Khoa học và Công nghệ. NEAC là đơn vị thuộc Bộ | Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, theo khoản 4 Điều 50 của Luật |
Thời hạn theo khoản 3 Điều 7 Nghị định 23/2025/NĐ-CP và Điều 9 Nghị định 68/2024/NĐ-CP. Mức 05 năm, 03 năm là cho thuê bao thông thường, chứng thư phục vụ hộ chiếu và thẻ căn cước gắn chíp có quy định riêng ở khoản 4 Điều 9. Nghị định 23/2025/NĐ-CP không điều chỉnh chữ ký số chuyên dùng công vụ.

Nhà cung cấp chữ ký số công cộng có giấy phép hay không thì tra trang "Danh sách CA" của Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia. Trang này ghi số giấy phép, ngày cấp, thời hạn và loại dịch vụ được phép của từng tổ chức.
Ai được cấp chữ ký số chuyên dùng công vụ?
Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Nghị định 68/2024/NĐ-CP, về tổ chức là các cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập. Về cá nhân là cán bộ, công chức, viên chức, người làm việc trong lực lượng vũ trang nhân dân và người làm việc trong tổ chức cơ yếu.
Điều kiện cấp mới nằm ở Điều 10. Cá nhân phải thuộc các cơ quan, tổ chức nói trên, có nhu cầu giao dịch điện tử và có văn bản đề nghị của cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp. Cơ quan, tổ chức thì phải có tư cách pháp nhân, có quyết định thành lập hoặc xác nhận của người đứng đầu cấp trên trực tiếp, và cũng cần văn bản đề nghị. Thiết bị, dịch vụ, phần mềm của các cơ quan, tổ chức đó cũng được cấp chứng thư theo cùng cách.
Không có bước nào là tự đăng ký và trả tiền. Công ty tư nhân vì thế không có đường nào để có loại chữ ký này, và cũng không cần.
Loại nào có giá trị pháp lý cao hơn?
Không loại nào hơn loại nào. Khoản 2 Điều 23 của Luật viết chung cho chữ ký số: chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký của cá nhân đó trong văn bản giấy. Khoản 3 nói tương tự cho chữ ký số của cơ quan, tổ chức trên văn bản cần tổ chức xác nhận. Cả hai khoản không tách công cộng với công vụ.
Cái khác là phạm vi. Loại công vụ phục vụ hoạt động công vụ. Loại công cộng phục vụ giao dịch của doanh nghiệp và người dân, kể cả khai thuế, nộp hồ sơ bảo hiểm xã hội.
Doanh nghiệp nhận văn bản ký số công vụ thì kiểm tra thế nào?
Điều 24 của Luật buộc tổ chức chứng thực chữ ký số chuyên dùng công vụ không dùng rào cản kỹ thuật, công nghệ để hạn chế việc kiểm tra hiệu lực chữ ký. Điều kiện hợp lệ nằm ở Điều 30 đến Điều 32 Nghị định 68/2024/NĐ-CP: dữ liệu toàn vẹn, thông tin người ký khớp chứng thư, chứng thư còn hiệu lực, đường dẫn chứng thực hợp lệ.
Việc của người nhận gồm năm bước.
- Mở bảng chữ ký trong phần mềm đọc PDF, xem tên chủ thể ký. Tên đó phải là cơ quan hoặc người có thẩm quyền của cơ quan gửi văn bản.
- Xem tổ chức cấp chứng thư. Với văn bản của cơ quan nhà nước, đó là tổ chức chứng thực chữ ký số chuyên dùng công vụ.
- Xem thời điểm ký có nằm trong thời hạn hiệu lực của chứng thư không, và tài liệu có bị thay đổi sau khi ký không.
- Xem đường dẫn chứng thực có nối về chứng thư gốc tin cậy không, chứng thư có bị thu hồi ở thời điểm cần xác minh không, và thời gian ký lấy từ nguồn nào.
- Còn ngờ thì gọi lại cơ quan gửi theo số điện thoại công bố chính thức của họ, đừng gọi số ghi trong chính tệp vừa nhận.

Cách mở từng mục có ở bài kiểm tra chữ ký số hợp lệ trên PDF, XML và cổng NEAC. Nếu phần mềm trên máy báo chưa xác minh được người ký thì chưa vội kết luận văn bản giả. Máy chưa có chứng thư gốc của hệ thống công vụ trong danh sách tin cậy là một khả năng. Xem đủ đường dẫn chứng thực, trạng thái thu hồi, tính toàn vẹn rồi hãy kết luận, và đừng tự đánh dấu tin cậy một chứng thư chỉ để hết cảnh báo.
Nộp hồ sơ cho cơ quan nhà nước thì dùng loại nào?
Doanh nghiệp dùng chữ ký số công cộng của mình. Với văn bản công vụ, cơ quan tiếp nhận dùng chữ ký số chuyên dùng công vụ theo quy định áp dụng cho họ.
Trước khi nộp, xem chứng thư phải đứng tên tổ chức hay người đại diện, có phải đăng ký chứng thư với hệ thống trước không. Bài ma trận nhu cầu thuế, BHXH và hải quan có bảng đối chiếu cho doanh nghiệp mới.
Câu hỏi thường gặp
Trường học, bệnh viện công dùng loại nào?
Đơn vị sự nghiệp công lập nằm trong đối tượng của Nghị định 68/2024/NĐ-CP nên được cấp chữ ký số công vụ. Dùng loại nào cho từng giao dịch thì theo yêu cầu của hệ thống tiếp nhận hồ sơ đó.
"Cục chứng thư số" là cơ quan nào?
Người hỏi thường muốn nói Cục Chứng thực số và Bảo mật thông tin thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ, nơi cấp chứng thư chuyên dùng công vụ. Còn quản lý nhà nước về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, NEAC là đơn vị của Bộ.
Căn cứ và bước tiếp theo
Cập nhật ngày 17/11/2026. Căn cứ: Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (Điều 22, 23, 24, 28, 50); Nghị định số 68/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 (Điều 2, 3, 9, 10, 30 đến 32); Nghị định số 23/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 (Điều 1, 3, 7), đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 15/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026; trang Danh sách CA của NEAC.
Doanh nghiệp cần chữ ký số công cộng có thể xem các nhà cung cấp và gói dịch vụ ở trang bảng giá chữ ký số CKS.VN.