Người thì nộp hồ sơ trên cổng dịch vụ công, tới bước cuối gặp dòng "ký số". Người thì vừa nhận giấy đăng ký doanh nghiệp, được dặn "làm chữ ký số đi rồi mới khai thuế được". Cả hai gõ cùng một câu lên mạng: cách tạo chữ ký số.

Muốn dùng chữ ký số công cộng, bạn phải đăng ký chứng thư với một tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép. Nhà cung cấp có hỗ trợ thì đăng ký trực tuyến được. Có chứng thư rồi, mỗi lần ký thì chữ ký mới sinh ra. Năm 2026 có ba con đường. Cá nhân làm thủ tục hành chính trực tuyến thì đăng ký qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Cá nhân và doanh nghiệp cần ký rộng hơn thì đăng ký với một nhà cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng. Cán bộ, công chức, viên chức thì được cơ quan đề nghị cấp chữ ký số chuyên dùng công vụ.
"Tạo chữ ký số" thật ra là làm gì?
Có ba việc hay bị gọi chung một tên.
Việc thứ nhất là được cấp chứng thư chữ ký số. Đây mới là thứ phải đăng ký. Một tổ chức chứng thực xác minh bạn là ai rồi phát hành chứng thư gắn tên bạn với một khóa công khai. Khóa bí mật tương ứng nằm trong USB Token, trong SIM, hoặc trên hệ thống ký từ xa của nhà cung cấp.
Việc thứ hai là ký. Mỗi lần bạn ký một tệp, phần mềm dùng khóa bí mật tạo ra một chữ ký số cho đúng tệp đó.
Việc thứ ba là tạo mẫu hiển thị, tức cái khung hiện trên trang PDF. Mẫu hiển thị giúp người đọc nhận biết người ký, nó không thay cho dữ liệu chữ ký số. Loại văn bản nào có quy định thể thức riêng thì vẫn phải theo.
Người hỏi "tạo chữ ký số" hầu hết đang cần việc thứ nhất. Nguyên lý cặp khóa đã có ở bài chữ ký số là gì.
Ba con đường để có chữ ký số năm 2026

Qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID
Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ về phát triển công dân số quy định ứng dụng định danh quốc gia có chức năng định danh và xác thực điện tử, cung cấp miễn phí dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng cho cá nhân phục vụ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thủ tục hành chính. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến ngày 28/02/2027.
VNeID là một kênh để có chữ ký số công cộng, không phải một loại chữ ký số thứ ba. Để ý cụm "phục vụ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thủ tục hành chính". Đó là phạm vi nghị quyết nêu. Ký hợp đồng với ngân hàng hay với công ty có dùng được chữ ký này không thì phải xem điều kiện của từng nhà cung cấp trên ứng dụng.
Đăng ký với nhà cung cấp chữ ký số công cộng
Đây là đường của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, và của cá nhân cần ký nhiều loại giao dịch. Dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng là dịch vụ tin cậy, kinh doanh có điều kiện, phải có giấy phép. Tra trang "Danh sách CA" của Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia để biết tổ chức nào đang được phép, và được phép cung cấp dịch vụ gì trong số USB Token, ký từ xa, dấu thời gian.
Theo Nghị định 23/2025/NĐ-CP, chứng thư chữ ký số công cộng có thời hạn hiệu lực tối đa 03 năm.
Chữ ký số chuyên dùng công vụ
Dành cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập và người làm việc ở đó, như cán bộ, công chức, viên chức. Cá nhân không tự đăng ký. Cơ quan quản lý trực tiếp có văn bản đề nghị gửi tổ chức cấp chứng thư thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ.
Chọn con đường theo việc cần ký
| Bạn cần ký gì | Chủ thể đứng tên chứng thư | Con đường |
|---|---|---|
| Hồ sơ thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến của cá nhân | Cá nhân | VNeID, hoặc chữ ký số cá nhân của nhà cung cấp |
| Hợp đồng lao động, hợp đồng dân sự, giao dịch riêng của cá nhân | Cá nhân | Nhà cung cấp chữ ký số công cộng. Hỏi trước bên nhận chấp nhận loại nào |
| Tờ khai thuế, hóa đơn điện tử, hồ sơ bảo hiểm xã hội, hải quan của doanh nghiệp | Tổ chức | Nhà cung cấp chữ ký số công cộng |
| Văn bản do người có thẩm quyền của tổ chức ký | Cá nhân kèm chức danh và tên tổ chức | Nhà cung cấp chữ ký số công cộng |
| Văn bản công vụ của cơ quan nhà nước | Cơ quan hoặc cán bộ | Chữ ký số chuyên dùng công vụ |
Dòng thứ tư có căn cứ. Theo Nghị định 23/2025/NĐ-CP, mọi cơ quan, tổ chức và người có thẩm quyền của cơ quan, tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp đều có quyền được cấp chứng thư chữ ký số. Chứng thư cấp cho người có thẩm quyền phải nêu rõ chức danh và tên cơ quan, tổ chức của người đó.
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có một bài riêng: cá nhân, hộ kinh doanh có bắt buộc dùng chữ ký số.
Các bước khi đăng ký với nhà cung cấp
- Xác định chủ thể. Chứng thư đứng tên tổ chức, tên cá nhân, hay cá nhân thuộc tổ chức. Sai ở đây thì các bước sau làm lại hết.
- Chọn hình thức giữ khóa. USB Token cắm vào máy tính, hoặc ký từ xa xác nhận trên điện thoại. Cân nhắc có ở bài chọn USB Token hay ký từ xa.
- Nộp giấy tờ định danh theo yêu cầu của nhà cung cấp và hoàn tất bước xác minh danh tính.
- Nhận chứng thư cùng thiết bị hoặc tài khoản ký. Đặt hoặc đổi mã PIN, mật khẩu theo hướng dẫn kích hoạt của nhà cung cấp.
- Mở chứng thư ra đọc: tên, mã số thuế hoặc số định danh, thời hạn. Sai thì yêu cầu sửa trước khi dùng. Xem bài kiểm tra chủ thể trên chứng thư.
- Đăng ký chứng thư với từng hệ thống sẽ dùng, ví dụ thuế điện tử, bảo hiểm xã hội, hải quan. Có chứng thư chưa có nghĩa các hệ thống đó đã biết bạn.

Hỏi nhà cung cấp danh sách giấy tờ bằng văn bản trước khi chuẩn bị.
Có chữ ký số rồi, ký với tư cách nào?
Có token trong tay không có nghĩa được ký mọi thứ. Theo Nghị định 23/2025/NĐ-CP, chữ ký số của cơ quan, tổ chức và của người có thẩm quyền chỉ được sử dụng để thực hiện các giao dịch và hoạt động theo đúng thẩm quyền của cơ quan, tổ chức và chức danh được cấp chứng thư. Ký thay, ký thừa lệnh thì người được giao, ủy quyền dùng chữ ký số của chính mình.
Kế toán giữ token của công ty là giữ hộ, không phải được quyền ký thay giám đốc mọi văn bản. Phần ủy quyền có ở bài chữ ký số của người đại diện pháp luật có ủy quyền được không.
Vậy có loại nào tự tạo được không?
Có hai thứ, và cả hai đều không thay được chữ ký số công cộng.
Thứ nhất là chứng thư tự ký tạo ngay trong phần mềm đọc PDF. Không tổ chức chứng thực nào xác nhận nó, nên người nhận không có căn cứ tin tên ghi trên đó.
Thứ hai là chữ ký điện tử chuyên dùng. Theo Luật Giao dịch điện tử 2023, đây là chữ ký điện tử do cơ quan, tổ chức tạo lập, sử dụng riêng cho hoạt động của mình. Muốn dùng để giao dịch với tổ chức, cá nhân khác thì phải đăng ký để được cấp chứng nhận chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Người dân có bắt buộc phải đăng ký chữ ký số không?
Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP viết theo hướng khuyến khích, và ghi rõ việc áp dụng chính sách không làm hạn chế quyền của công dân trong việc lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công. Bạn cần chữ ký số khi chọn làm trực tuyến một thủ tục có bước ký số.
Chữ ký số cá nhân trên VNeID có mất phí không?
Nghị quyết quy định cung cấp miễn phí dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng cho cá nhân phục vụ dịch vụ công trực tuyến, thủ tục hành chính. Điều kiện cụ thể của từng nhà cung cấp trên ứng dụng thì đọc ngay trong ứng dụng.
Căn cứ và bước tiếp theo
Cập nhật ngày 17/11/2026. Căn cứ: Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (Điều 22, 23, 25, 28); Nghị định số 23/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 của Chính phủ quy định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 15/2026/NĐ-CP (khoản 3 Điều 7, Điều 13, Điều 14); Nghị định số 68/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ quy định về chữ ký số chuyên dùng công vụ (Điều 2, Điều 10); Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ về phát triển công dân số.
Danh sách nhà cung cấp và các gói cho cá nhân, tổ chức có ở trang bảng giá chữ ký số CKS.VN.