Khi Token thất lạc hoặc phần mềm báo chứng thư không hợp lệ, doanh nghiệp cần xác định đang vướng ở thiết bị hay trạng thái chứng thư. Tạm dừng, thu hồi và hết hạn có căn cứ, cách xử lý khác nhau; mở khóa PIN không tự phục hồi chứng thư đã bị dừng. Với chứng thư số công cộng của doanh nghiệp, cá nhân, cần đối chiếu Nghị định 23/2025/NĐ-CP và quy trình của đơn vị cấp. Phần này không áp nguyên xi cho chữ ký số chuyên dùng công vụ.

Tạm dừng, thu hồi và hết hạn khác nhau thế nào?
| Tình trạng | Điều cần hiểu | Việc nên kiểm |
|---|---|---|
| Tạm dừng | Chứng thư đang bị dừng theo căn cứ áp dụng | Thông báo, thời gian dừng và điều kiện phục hồi |
| Thu hồi | Không tiếp tục dùng chứng thư bị thu hồi để ký mới | Thời điểm thu hồi và nhu cầu cấp chứng thư khác |
| Hết hạn | Đã qua thời gian hiệu lực | Hạn của đúng serial và thủ tục gia hạn/cấp mới |
| Thiết bị khóa PIN | Có thể là lỗi truy cập khóa ký | Trạng thái chứng thư riêng với trạng thái thiết bị |
Không thấy chứng thư trong phần mềm cũng chưa đủ để gọi là thu hồi. Có thể phần mềm chưa nhận thiết bị hoặc đang chọn sai chứng thư. Trước khi sửa cấu hình, ghi lại thông báo và đối chiếu trạng thái từ đơn vị cấp.

Khi nào chứng thư công cộng bị tạm dừng?
Điều 41 Nghị định 23 quy định các căn cứ tạm dừng chứng thư công cộng của thuê bao. Có trường hợp xuất phát từ yêu cầu của chính thuê bao, có trường hợp do dấu hiệu rủi ro hoặc yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
- Thuê bao yêu cầu bằng văn bản và yêu cầu đã được đơn vị cấp xác minh chính xác.
- Phát hiện rủi ro, sai lệch hoặc dấu hiệu bất thường về nhận biết chủ thể, sinh trắc học; giao dịch đáng ngờ hoặc sai sót ảnh hưởng đến quyền lợi thuê bao và người nhận.
- Thuê bao là tổ chức tạm ngừng toàn bộ hoạt động kinh doanh.
- Có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan công an hoặc cơ quan quản lý được nêu trong quy định.
- Thuộc điều kiện tạm dừng đã thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ.
Khi có căn cứ, đơn vị cấp phải tạm dừng, thông báo ngay cho thuê bao và công bố việc dừng cùng thời gian bắt đầu, kết thúc trên cơ sở dữ liệu chứng thư. Không có một số ngày tạm dừng chung để người dùng tự áp cho mọi nguyên nhân.
Khoản 3 Điều 41 quy định phục hồi khi không còn căn cứ tạm dừng, khi thời hạn dừng theo yêu cầu đã hết hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thuê bao cần kiểm thông báo phục hồi và trạng thái thực tế trước khi dùng lại.
Những trường hợp nào dẫn đến thu hồi?
Điều 42 nêu các nhóm căn cứ: yêu cầu bằng văn bản của thuê bao đã được xác minh; cá nhân chết hoặc mất tích theo tuyên bố của tòa án; tổ chức giải thể hoặc phá sản theo pháp luật; yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền; hoặc điều kiện thu hồi trong hợp đồng dịch vụ.
Khi có căn cứ, đơn vị cấp phải thu hồi, đồng thời thông báo ngay và công bố việc thu hồi trên cơ sở dữ liệu chứng thư. Chứng thư bị thu hồi không xử lý như chứng thư đang tạm dừng bằng cách chờ hết thời gian rồi sử dụng lại. Nếu còn nhu cầu ký, cần làm rõ điều kiện cấp chứng thư khác.
Mất thiết bị, nghi lộ khóa hoặc người phụ trách nghỉ việc cần được báo và đánh giá ngay, nhưng không nên biến mọi tình huống này thành cùng một câu “tự động thu hồi”. Phải xét chứng thư đứng tên ai, quyền kiểm soát khóa, nội dung hợp đồng và yêu cầu của thuê bao.
Mất Token hoặc nghi lộ khóa: làm việc gì trước?
Dừng sử dụng phương thức ký có nghi vấn và liên hệ kênh hỗ trợ chính thức của đơn vị cấp để yêu cầu xác minh, tạm dừng hoặc thu hồi theo trường hợp. Không đợi đến khi thấy một hồ sơ lạ đã ký mới báo sự cố. Khoản 6 Điều 45 Nghị định 23/2025/NĐ-CP yêu cầu thuê bao thông báo cho đơn vị cấp trong 24 giờ khi phát hiện dấu hiệu khóa bí mật bị lộ, bị đánh cắp hoặc sử dụng trái phép.
- Ghi tên chủ thể, đơn vị cấp, serial chứng thư nếu đang có và thời điểm phát hiện sự cố.
- Nêu rõ thiết bị mất, tài khoản bị truy cập lạ hay người giữ khóa không còn quyền sử dụng.
- Gửi yêu cầu theo thủ tục đơn vị cấp, giữ bằng chứng tiếp nhận và thông báo xử lý.
- Kiểm trạng thái công bố của chứng thư; rà ứng dụng tích hợp để ngăn tiếp tục chọn chứng thư có vấn đề.
Không gửi khóa bí mật, mã PIN hoặc mật khẩu cho người tự xưng hỗ trợ. Nếu đang cần nộp hồ sơ, hỏi phương án ký hợp lệ khác của đơn vị; không dùng chứng thư cá nhân hoặc của doanh nghiệp khác để thay một cách tùy tiện.

Về việc chuẩn bị lại thiết bị và dịch vụ sau sự cố, tham khảo xử lý khi mất Token và phương án ký dự phòng. Khôi phục khả năng ký và xử lý trạng thái chứng thư là hai phần cần hoàn tất.
Kiểm thế nào để biết đã dừng hoặc thu hồi?
Đối chiếu thông báo của CA với cơ sở dữ liệu chứng thư do CA công bố. Điều 43 quy định việc công khai thông tin chứng thư có hiệu lực, bị tạm dừng và bị thu hồi. Dùng đúng số hiệu chứng thư; tên doanh nghiệp có thể gắn với nhiều chứng thư qua các lần cấp.
Một email đã gửi chưa chứng minh yêu cầu đã được xác minh và trạng thái đã thay đổi. Cần lưu xác nhận xử lý và thời điểm hiệu lực mà đơn vị cấp thông báo. Nếu phần mềm và dữ liệu công bố không khớp, hỏi hỗ trợ kiểm lại, không bỏ qua cảnh báo để ký tiếp.
Trường hợp thay người đại diện hoặc người được giao giữ thiết bị, đọc thêm bài chữ ký số của người đại diện pháp luật và kiểm chủ thể trên chứng thư. Phải phân biệt người thao tác với chủ thể đứng tên.
Tài liệu đã ký trước đó có bị mất giá trị hết không?
Không nên kết luận chỉ từ trạng thái hiện tại. Cần giữ bản điện tử gốc đã ký và kiểm thời điểm ký, tính toàn vẹn, trạng thái chứng thư ở thời điểm liên quan cùng bằng chứng xác thực. Nếu có tranh chấp hoặc nghi ký trái thẩm quyền, hồ sơ còn cần được đánh giá theo nội dung giao dịch và quy định áp dụng.
Đừng xóa toàn bộ tài liệu hoặc ký đè chỉ vì chứng thư hiện đã thu hồi. Việc đó có thể làm mất bằng chứng cần đối chiếu. Lưu thông báo sự cố và các bản đã ký để người phụ trách kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Thu hồi có giống hủy hợp đồng dịch vụ không?
Không. Thu hồi liên quan trạng thái chứng thư; quyền, nghĩa vụ còn lại của hợp đồng cần đối chiếu riêng.
Tạm dừng có phải chờ một số ngày cố định?
Điều 41 không đặt một thời hạn chung cho mọi trường hợp. Cần xem căn cứ, yêu cầu và thông báo thời gian dừng cụ thể.
Mở khóa PIN xong có ký lại ngay được không?
Cần kiểm thêm chứng thư có còn hiệu lực hay đang bị tạm dừng, thu hồi. Mở thiết bị không thay đổi trạng thái pháp lý của chứng thư.
Nhân viên nghỉ việc thì thu hồi chứng thư doanh nghiệp?
Phải kiểm chủ thể đứng tên và quyền kiểm soát khóa. Doanh nghiệp cần thu hồi quyền sử dụng đã giao và trao đổi với CA về biện pháp phù hợp, không áp một kết luận cho mọi chứng thư.
Cập nhật và căn cứ
Rà ngày 18/11/2026. Căn cứ Nghị định 23/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 21/02/2025, hiệu lực 10/04/2025, Điều 16, Điều 37, Điều 41–43 và Điều 45; đối chiếu sửa đổi thủ tục tại Điều 42–43 Nghị định 15/2026/NĐ-CP. Xem thêm phần giới thiệu Nghị định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy.